Bashkimi Evropian ka pezulluar pagesat financiare për Serbinë në kuadër të Planit të Rritjes/Zhvillimit, për shkak të shqetësimeve serioze lidhur me gjendjen e sundimit të ligjit dhe pavarësinë e sistemit gjyqësor në këtë vend.
Lajmin e ka bërë të ditur komisionerja evropiane për zgjerim, Marta Kos, e cila ka deklaruar se Brukseli po sheh sërish regres në sistemin gjyqësor të Serbisë.
“Në këtë moment kemi pezulluar të gjitha pagesat për Serbinë në kuadër të planit të zhvillimit, sepse po shohim sërish regres në sistemin gjyqësor. Derisa kjo të korrigjohet, vendi nuk do të mund të përfitojë mbështetje financiare nga BE-ja”, ka deklaruar Kos, sipas raportimeve të mediave serbe dhe rajonale.
Ky vendim vjen në një periudhë kur marrëdhëniet ndërmjet Brukselit dhe Beogradit janë përkeqësuar dukshëm, sidomos për shkak të reformave të kontestuara në drejtësi, presionit ndaj institucioneve të pavarura, shqetësimeve për lirinë e mediave dhe qëndrimit të Serbisë ndaj Rusisë.
Sipas raportimeve të mëhershme, Bashkimi Evropian ka qenë duke shqyrtuar mundësinë e ngrirjes së rreth 1.5 miliardë eurove të destinuara për Serbinë në kuadër të Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor. Komisionerja Kos kishte paralajmëruar se pagesat nga BE-ja janë të lidhura drejtpërdrejt me përparimin në reforma, sundimin e ligjit, funksionimin demokratik të institucioneve dhe pavarësinë e gjyqësorit.
Shqetësimet janë shtuar pas kritikave të Komisionit të Venecias, i cili ka kërkuar nga Serbia përmirësimin e ligjeve për gjyqësorin. Sipas vlerësimeve të ekspertëve ndërkombëtarë, disa ndryshime ligjore në Serbi mund të cenojnë pavarësinë e gjyqtarëve dhe prokurorëve, duke forcuar ndikimin politik mbi sistemin e drejtësisë.
Serbia tashmë ka përfituar një pjesë të mjeteve nga fondet evropiane, por pjesa më e madhe e mbështetjes financiare mbetet e kushtëzuar me përmbushjen e reformave. Brukseli ka bërë të qartë se fondet nuk do të lëshohen automatikisht, por vetëm nëse Beogradi dëshmon përparim konkret në fushat ku BE-ja ka ngritur shqetësime.
Vendimi për pezullimin e pagesave konsiderohet një sinjal i fortë politik ndaj autoriteteve serbe, në një kohë kur vendi vazhdon të deklarojë se synon integrimin evropian, ndërsa njëkohësisht mban marrëdhënie të afërta me Rusinë dhe përballet me kritika të vazhdueshme për regres demokratik.
Në Bruksel, mesazhi është i qartë: pa përmirësime në gjyqësor dhe pa respektim të standardeve evropiane të sundimit të ligjit, Serbia nuk mund të llogarisë në mbështetjen financiare të Bashkimit Evropian.
