Aleanca për Shqiptarët po hyn në një prej fazave më delikate të historisë së saj politike. Pas përçarjeve të brendshme, ndryshimeve të vazhdueshme dhe tkurrjes së strukturave në terren, Kongresi i ardhshëm pritet të jetë më shumë se një garë për kryetar. Ai mund të përcaktojë nëse ASH do të hyjë në një fazë të re apo do të vazhdojë me modelin aktual të drejtimit.
Në këtë moment, emrat që përmenden si alternativa të mundshme ndaj Arben Taravarit janë Isen Shabani dhe Valbon Limani. Në pamje të parë, kjo duket si një garë klasike për lidership. Por, duke parë mënyrën se si po ndërtohet kjo përballje, mund të ketë edhe një skenar tjetër.
Shabani po paraqitet si kandidati i bazës, i strukturave dhe i anëtarësisë. Përvoja e tij e gjatë në funksione partiake dhe njohja e strukturave në terren i japin atij profilin e një politikani që pretendon të ketë lidhje më të gjerë me organizatën.
Limani, nga ana tjetër, vjen me një peshë të rëndësishme institucionale dhe me bazën e fuqishme që ASH ka ndërtuar në Gostivar. Pozita e tij politike dhe lidhja me drejtimin aktual e bëjnë atë një faktor të rëndësishëm në Kongres.
Dhe pikërisht këtu mund të qëndrojë paradoksi.
Nëse Shabani dhe Limani shndërrohen në dy alternativa të ndara, gara nuk do të jetë domosdoshmërisht vetëm kundër Taravarit. Mund të kthehet në një garë Shabani–Limani, ku secili kamp do të përpiqet të dëshmojë se ka më shumë legjitimitet se tjetri.
Në një situatë të tillë, Taravari mund të rikthehet në qendër të skenarit.
Sepse nëse dy alternativat ndaj tij nuk arrijnë të krijojnë një marrëveshje të përbashkët, ai mund të paraqitet si kandidati i kompromisit dhe i unitetit. Pra, paradoksi mund të jetë se një garë e nisur për ta ndryshuar kryetarin mund të përfundojë duke krijuar kushtet politike që kryetari aktual të kërkojë edhe një mandat.
Ky skenar nuk do të ishte i panjohur në mënyrën se si Taravari ka menaxhuar më parë situata politike. Logjika mund të jetë e njëjtë: krijohet pritshmëria se posti do t’i kalojë dikujt tjetër, ndërtohen disa alternativa, dhe në momentin vendimtar argumentohet se, për hir të unitetit, është më mirë që përgjegjësinë ta mbajë vetë kryetari.
Nëse e njëjta logjikë përsëritet edhe në Kongres, atëherë mund të kemi një situatë paradoksale: sa më e fortë të jetë përplasja mes alternativave, aq më shumë hapësirë mund të krijohet për vazhdimin e drejtimit aktual.
Në këtë kontekst duhet parë edhe problemi tjetër i ASH-së: tkurrja organizative.
Subjekti i Taravarit nuk duket më si struktura që dikur shtrihej fuqishëm në pjesën më të madhe të komunave shqiptare. Në terren përmenden degë të dobësuara, struktura me aktivitet minimal dhe mungesë të anëtarësisë aktive. Edhe Tetova, si një prej bazave më të rëndësishme politike të ASH-së, përballet me probleme serioze organizative, ndërsa e njëjta situatë diskutohet edhe në degët përreth.
Kjo e ndryshon edhe vetë kuptimin e garës.
Sepse pyetja nuk është vetëm: Kush do ta fitojë Kongresin?
Pyetja më e madhe është: Kush e kontrollon realisht strukturën që do të votojë në Kongres?
Dhe pikërisht këtu qëndron edhe dilema e Shabanit dhe Limanit. Nëse njëri pretendon bazën, ndërsa tjetri peshën institucionale dhe strukturën, por asnjëri nuk arrin t’i bashkojë këto dy komponentë, Taravari mund të mbetet përfituesi politik i kësaj ndarjeje.
Prandaj, Kongresi i ASH-së mund të prodhojë një rezultat krejt ndryshe nga ai që duket sot.
Në vend që të jetë fundi i epokës së Taravarit, mund të shndërrohet në momentin kur ai, duke përdorur argumentin e unitetit, të rikthehet si kandidati që “duhet” të qëndrojë edhe një mandat.
Në politikë, shpesh nuk fiton vetëm ai që ka alternativën më të fortë. Ndonjëherë mbijeton politikisht ai që arrin të qëndrojë në mes të përplasjeve të të tjerëve.
Dhe ky mund të jetë pikërisht skenari i Kongresit të ASH-së.
